Mượn bằng đại học mở trung tâm ngoại ngữ: rủi ro pháp lý 2026

Cập nhật: 23/10/2026

Để tiện theo dõi, bảng dưới đây tóm tắt các vấn đề pháp lý của việc mượn bằng để mở trung tâm ngoại ngữ; từng nội dung được phân tích ở các mục tiếp theo.

1. Vì sao nhiều người tìm cách mượn bằng

Trước hết, cần hiểu nhu cầu thực tế. Nhiều nhà đầu tư có vốn, có mặt bằng và kinh nghiệm kinh doanh nhưng không có bằng đại học ngoại ngữ hoặc chứng chỉ ngoại ngữ theo yêu cầu. Khi Quy chế đặt tiêu chuẩn bằng cấp cho giám đốc trung tâm, một số người tìm đến phương án mượn bằng của người thân, bạn bè để ghi tên vào hồ sơ.

Cách hiểu này chưa đầy đủ vì nhầm lẫn giữa người đầu tư và người điều hành chuyên môn. Pháp luật không yêu cầu nhà đầu tư phải có bằng ngoại ngữ; tiêu chuẩn chỉ đặt ra cho người giữ chức danh giám đốc trung tâm. Nói cách khác, nhà đầu tư không cần mượn bằng, mà cần một giám đốc đạt chuẩn thật.

2. Tiêu chuẩn giám đốc gắn với chính người giữ chức danh

Về mặt pháp lý, khoản 2 Điều 6 Quy chế yêu cầu giám đốc trung tâm có nhân thân tốt, có năng lực quản lý, có kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và tốt nghiệp đại học ngoại ngữ, hoặc tốt nghiệp đại học và có chứng chỉ ngoại ngữ tối thiểu bậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam hoặc tương đương.

Quy định này cho thấy các tiêu chuẩn đều là thuộc tính cá nhân, không thể chuyển giao. Bằng cấp chỉ có giá trị với người được cấp; năng lực quản lý và kinh nghiệm cũng vậy. Vì vậy, ghi tên một người vào hồ sơ trong khi người khác điều hành trung tâm không làm cho người điều hành thực tế đạt chuẩn. Chi tiết tiêu chuẩn có tại bài điều kiện làm giám đốc trung tâm ngoại ngữ.

3. Giám đốc phải trực tiếp điều hành trung tâm

Tiếp đến là vai trò thực tế của chức danh. Khoản 1 Điều 6 Quy chế xác định giám đốc là người trực tiếp quản lý, điều hành tổ chức, bộ máy và chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước cơ quan quản lý cấp trên về mọi hoạt động của trung tâm. Điều 7 Quy chế giao cho giám đốc các nhiệm vụ cụ thể như xây dựng kế hoạch, quản lý giáo viên, học viên, khen thưởng, kỷ luật và quản lý tài chính, tài sản.

Hệ quả là người chỉ cho mượn bằng nhưng không có mặt, không ký các quyết định chuyên môn sẽ không thể thực hiện nhiệm vụ của giám đốc. Khi cơ quan quản lý kiểm tra, sự chênh lệch giữa hồ sơ và thực tế vận hành thường bộc lộ qua sổ sách, quyết định nội bộ và lời khai của giáo viên, học viên.

4. Rủi ro pháp lý đối với các bên

Từ góc độ pháp lý, việc mượn bằng tạo ra rủi ro cho cả hai phía. Đối với trung tâm, đội ngũ cán bộ quản lý là điều kiện được thẩm định khi cho phép thành lập theo Nghị định 360/2026/NĐ-CP; thông tin không trung thực trong hồ sơ có thể dẫn đến xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục, đình chỉ hoạt động và ảnh hưởng đến quyền lợi của học viên đã đóng học phí.

Đối với người cho mượn bằng, rủi ro nằm ở trách nhiệm của chức danh. Khi được công nhận là giám đốc, người này chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động của trung tâm, kể cả những hoạt động mình không kiểm soát. Trường hợp giấy tờ trong hồ sơ là giấy tờ giả hoặc bị sửa chữa, hành vi có thể bị xem xét theo pháp luật hình sự; trường hợp này cần được luật sư đánh giá cụ thể.

5. Phương án hợp pháp thay cho mượn bằng

Trên cơ sở đó, nhà đầu tư không có bằng cấp phù hợp có thể lựa chọn một trong các phương án sau:

a) tuyển dụng giám đốc đạt chuẩn theo hợp đồng lao động, với quyền hạn điều hành chuyên môn thực tế;

b) hợp tác với người có chuyên môn, phân định rõ vai trò đầu tư và vai trò điều hành bằng văn bản;

c) bắt đầu bằng lớp ngoại ngữ độc lập nếu quy mô nhỏ, sau đó phát triển thành trung tâm khi đã có đội ngũ phù hợp.

Phương án lớp ngoại ngữ độc lập và mô hình trung tâm được so sánh tại bài cá nhân mở trung tâm hay lớp ngoại ngữ độc lập.

6. Lưu ý

Từ các quy định đã phân tích, Công ty Luật TNHH 7S đánh giá tác động theo ba nội dung sau.

6.1. Rủi ro pháp lý

Hồ sơ ghi tên giám đốc không thực tế điều hành tiềm ẩn rủi ro bị xử lý vi phạm, đình chỉ hoạt động và tranh chấp nội bộ khi người cho mượn bằng rút tên hoặc bị liên đới trách nhiệm.

6.2. Tác động theo nhóm chủ thể

Từ đây phát sinh những tác động khác nhau đối với từng nhóm chủ thể:

a) nhà đầu tư nên tách vai trò đầu tư khỏi vai trò điều hành chuyên môn;

b) người được mời đứng tên giám đốc nên chỉ nhận khi thực sự tham gia điều hành;

c) trung tâm đang hoạt động có giám đốc không điều hành thực tế nên rà soát và điều chỉnh nhân sự.

6.3. Khuyến nghị

Trên cơ sở đó, 7SLAW cho rằng nhà đầu tư nên:

a) ký hợp đồng lao động với giám đốc đạt chuẩn, quy định rõ thời gian làm việc và quyền hạn;

b) lập quy chế phân quyền nội bộ giữa nhà đầu tư và giám đốc trung tâm;

c) được tư vấn trước khi nộp hồ sơ nếu cơ cấu nhân sự chưa rõ ràng.

Khung pháp lý tổng quan có tại bài quy định về thành lập trung tâm ngoại ngữ. Nhà đầu tư cần hỗ trợ có thể tham khảo dịch vụ xin phép thành lập trung tâm ngoại ngữ của Luật 7S.

7. Ví dụ tình huống

Để minh họa, dưới đây là hai tình huống giả định thường gặp.

Tình huống 1. Ông K (giả định) nhờ em họ có bằng đại học sư phạm tiếng Anh đứng tên giám đốc, nhưng em họ làm việc ở tỉnh khác. Khi Sở Giáo dục và Đào tạo kiểm tra, giám đốc không có mặt và các quyết định nội bộ do ông K ký; trung tâm đối mặt rủi ro bị xử lý vì không duy trì đội ngũ quản lý như hồ sơ.

Tình huống 2. Bà L (giả định) không có bằng ngoại ngữ, tuyển một giám đốc đạt chuẩn theo hợp đồng lao động toàn thời gian và giữ vai trò nhà đầu tư. Đây là phương án phù hợp với Quy chế, vì người điều hành chuyên môn chính là người đáp ứng tiêu chuẩn.

8. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những câu hỏi 7SLAW thường nhận được về việc mượn bằng để mở trung tâm ngoại ngữ.

a) Chủ trung tâm có bắt buộc phải có bằng ngoại ngữ không?

Không. Tiêu chuẩn bằng cấp áp dụng cho giám đốc trung tâm và giáo viên, không áp dụng cho nhà đầu tư.

b) Giám đốc trung tâm có được làm việc bán thời gian không?

Quy chế yêu cầu giám đốc trực tiếp quản lý, điều hành trung tâm. Hình thức làm việc cần bảo đảm giám đốc thực hiện được các nhiệm vụ tại Điều 7 Quy chế.

c) Người đứng tên giám đốc muốn rút tên thì làm thế nào?

Trung tâm cần bố trí người thay thế đạt chuẩn và thực hiện thủ tục công nhận giám đốc mới với cơ quan đã cho phép thành lập.

Tác giả: Nguyễn Thị Hoài Thương

Phụ lục căn cứ pháp luật

Để tiện tra cứu, các văn bản và điều khoản được dẫn trong bài được tổng hợp tại bảng sau.

Bài viết cung cấp thông tin pháp luật tại thời điểm cập nhật, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể; quy định có thể thay đổi sau ngày cập nhật.