Đầu tư theo tỉnh 2026: ưu đãi, khu kinh tế, FDI 6 tỉnh phía Bắc

Cập nhật: 15/10/2026

(Luat7s.com) – Ưu đãi đầu tư theo tỉnh cần được đọc lại: từ 01/3/2026, Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 gắn ưu đãi với ngành, nghề và với khu kinh tế, khu công nghiệp, không gắn với tên địa phương. Bản đồ hành chính miền Bắc cũng đã vẽ lại theo Nghị quyết số 202/2025/QH15. Trang này so sánh 6 tỉnh, thành phố phía Bắc và dẫn tới bài phân tích từng địa phương.

Ba câu hỏi nhà đầu tư thường đặt ra khi so sánh địa điểm đặt dự án ở miền Bắc và câu trả lời ngắn:

a) Tỉnh, thành phố nào có ưu đãi cao nhất? Không có ưu đãi theo địa phương; dự án trong khu kinh tế, khu thương mại tự do hưởng mức địa bàn đặc biệt khó khăn ở bất kỳ tỉnh nào (khoản 7 Điều 22 Nghị định 96/2026/NĐ-CP); trong 6 tỉnh, thành phố so sánh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Thanh Hóa có khu kinh tế, Hà Nội và Bắc Ninh không có;

b) Thủ tục ngắn nhất theo luật là gì? Thủ tục đầu tư đặc biệt (Điều 28 Luật Đầu tư): Ban quản lý khu cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, chỉ áp dụng cho dự án trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu thương mại tự do và khu chức năng trong khu kinh tế;

c) Địa phương nào có cơ chế riêng? Hải Phòng, theo Nghị quyết 226/2025/QH15: thuế thu nhập doanh nghiệp 10% tới 30 năm trong Khu thương mại tự do cho ngành ưu tiên.

Để tiện theo dõi, bảng dưới đây so sánh 6 tỉnh, thành phố phía Bắc theo số liệu 9 tháng năm 2026 và văn bản đang hiệu lực; ô ghi “đang cập nhật” là chỉ tiêu chưa có số công bố kèm mốc thống kê. Từng nội dung được phân tích ở các mục tiếp theo.

Số liệu cập nhật đến 15/10/2026, nguồn ghi tại từng ô và tại bảng căn cứ cuối trang; Luật 7S rà soát bảng này hằng quý. Ô “FDI lũy kế” chưa điền vì số báo chí công bố cho Bắc Ninh và Hải Phòng chưa kèm mốc thống kê, nên không dùng để so sánh.

1. Ưu đãi đầu tư theo tỉnh hay theo khu: ba lớp ưu đãi của Luật Đầu tư 143/2025/QH15

Bảng so sánh trên cần được đọc theo một logic khác với thói quen “chọn tỉnh”, vì pháp luật không gắn ưu đãi với tên địa phương mà với ba yếu tố. Yếu tố thứ nhất là ngành, nghề của dự án; thứ hai là địa bàn đặt dự án, trong đó khu kinh tế, khu công nghiệp là địa bàn ưu đãi độc lập với tỉnh; thứ ba, với nhóm ưu đãi đặc biệt, là quy mô vốn và tiến độ giải ngân. Vì thế, trong cùng một tỉnh, dự án trong khu kinh tế và dự án ngoài khu hưởng hai mức khác nhau.

1.1. Bốn hình thức ưu đãi (Điều 14)

Về mặt pháp lý, khoản 2 Điều 14 Luật Đầu tư 143/2025/QH15 quy định bốn hình thức ưu đãi:

a) “Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, bao gồm áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thuế suất thông thường có thời hạn hoặc toàn bộ thời gian thực hiện dự án đầu tư; miễn thuế, giảm thuế và các ưu đãi khác theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp”;

b) “Miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định; nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu”;

c) “Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất”;

d) “Khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế”.

Bốn hình thức này không được hưởng vô điều kiện. Khoản 8 Điều 14 đặt nguyên tắc “Ưu đãi đầu tư được áp dụng có thời hạn và trên cơ sở kết quả thực hiện dự án của nhà đầu tư.”, nghĩa là ưu đãi có thời hạn và được áp dụng theo kết quả thực hiện dự án của chính nhà đầu tư. Dự án thuộc nhiều mức ưu đãi khác nhau được áp dụng mức cao nhất; ngược lại, dự án khai thác khoáng sản, sản xuất hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ ô tô, tàu bay, du thuyền) và nhà ở thương mại bị loại trừ một phần ưu đãi thuế nhập khẩu (khoản 7 Điều 14).

1.2. Khu kinh tế, khu công nghiệp là địa bàn ưu đãi độc lập (Điều 15)

Yếu tố thứ hai, địa bàn, là nơi cách đọc “theo tỉnh” dễ dẫn đến sai lệch nhất. Khoản 2 Điều 15 Luật Đầu tư xác định hai nhóm địa bàn ưu đãi: điểm a là “Địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn”; điểm b là “Khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, khu kinh tế.”

Như vậy, khu kinh tế, khu công nghiệp được Luật xếp thành một nhóm địa bàn ưu đãi riêng tại điểm b, tách khỏi nhóm địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn tại điểm a. Mức hưởng cụ thể được Điều 22 Nghị định 96/2026/NĐ-CP xếp thành hai bậc: khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế hưởng ưu đãi như địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn (điểm a khoản 7); khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất hưởng như địa bàn khó khăn (điểm b khoản 7). Danh mục địa bàn ưu đãi đến cấp xã do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác định, công bố và gửi Bộ Tài chính (khoản 8), nên nhà đầu tư có thể đối chiếu lô đất cụ thể với danh mục này.

Đặt hai quy định cạnh nhau, bức tranh tại từng địa phương trở nên rõ: tại Hải Phòng, dự án trong Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải hay Khu thương mại tự do thuộc mức cao nhất; tại Bắc Ninh, nơi chưa có khu kinh tế, dự án đặt trong khu công nghiệp thuộc mức địa bàn khó khăn theo nghị định, dù Bắc Ninh là thành phố trực thuộc Trung ương có điều kiện kinh tế thuận lợi.

1.3. Ngành, nghề ưu đãi (Điều 15; Phụ lục II Nghị định 96/2026/NĐ-CP)

Về ngành, nghề, Luật liệt kê nhóm ngành theo mục tiêu: khoa học, công nghệ số; kinh tế xanh, tuần hoàn; năng lượng tái tạo, sạch; nông nghiệp, môi trường; hạ tầng; giáo dục; y tế; một số ngành chế tạo trọng điểm như hóa chất, cơ khí, dược. Danh mục chi tiết ngành ưu đãi và đặc biệt ưu đãi đầu tư nằm tại Phụ lục II Nghị định 96/2026/NĐ-CP (khoản 1 Điều 19). Các ngành mà 6 tỉnh, thành phố đang ưu tiên như bán dẫn, điện tử, công nghệ cao, logistics đều có trong danh mục này. Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tra tại công cụ Giấy phép con 2026; từ 01/3/2027, Phụ lục IV mới theo Luật số 24/2026/QH16 được áp dụng.

1.4. Ưu đãi đặc biệt theo quy mô (Điều 17 Luật; Điều 21 Nghị định 96/2026/NĐ-CP)

Xét riêng về nhóm dự án lớn, Điều 17 Luật Đầu tư giao Chính phủ quy định ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt cho dự án có tác động lớn: trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển; trung tâm dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hạ tầng 5G trở lên; công nghệ chiến lược; sản xuất sản phẩm công nghệ số, bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI; và dự án khác thuộc ngành đặc biệt ưu đãi. Ngưỡng vốn theo khoản 1 Điều 21 Nghị định 96/2026/NĐ-CP như sau:

a) Đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, hạ tầng dữ liệu, điện toán đám mây, 5G: tổng vốn từ 3.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong 3 năm;

b) Sản phẩm công nghệ số trọng điểm; nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn; trung tâm dữ liệu AI: từ 6.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 6.000 tỷ đồng trong 5 năm;

c) Ngành đặc biệt ưu đãi khác: từ 30.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 10.000 tỷ đồng trong 3 năm.

Các ngưỡng này chỉ xác định đối tượng; mức và thời hạn ưu đãi đặc biệt thực hiện theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật đất đai (khoản 2 Điều 21), và không áp dụng cho dự án đã được cấp giấy chứng nhận hoặc chấp thuận trước ngày Luật có hiệu lực. Bên cạnh ưu đãi về thuế và đất, Điều 16 Luật lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư, với hình thức hỗ trợ do Chính phủ quy định sau khi xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

1.5. Mức thuế thu nhập doanh nghiệp tương ứng (Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15)

Để tiện đối chiếu, bảng dưới đây tóm tắt mức thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 ngày 14/6/2025, hiệu lực 01/10/2025, gắn với từng loại địa bàn và ngành ưu đãi.

Bảng trên có một điểm cần đọc thận trọng: khoản 3 Điều 12 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp không nêu “khu công nghiệp” trong danh mục địa bàn ưu đãi thuế. Việc dự án trong khu công nghiệp được hưởng mức địa bàn khó khăn hiện đi qua Điều 22 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, tức một văn bản hướng dẫn Luật Đầu tư chứ không phải luật thuế. Vì vậy, với từng dự án, mức này chỉ nên được khẳng định sau khi đối chiếu nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

2. Thủ tục: ba luồng theo Luật 143/2025/QH15 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP

Từ góc độ triển khai, dự án của nhà đầu tư nước ngoài đi theo một trong ba luồng thủ tục. Bảng dưới đây tóm tắt phạm vi, cơ quan và thời hạn luật định của từng luồng; giấy tờ công ty mẹ nước ngoài cần hợp pháp hóa hoặc Apostille được hướng dẫn tại bài giấy tờ công ty mẹ nước ngoài để lập công ty FDI.

Hai mốc 10 ngày làm việc và 15 ngày làm việc trong bảng cần được hiểu đúng phạm vi: đó là thời hạn của cơ quan đăng ký đầu tư, tính từ khi nhận hồ sơ; thời gian chuẩn bị hồ sơ, lấy ý kiến cơ quan chuyên ngành và hợp pháp hóa giấy tờ công ty mẹ nằm ngoài thời hạn này. Thủ tục đầu tư đặc biệt ngắn hơn vì đổi tiền kiểm lấy hậu kiểm; đổi lại, dự án không giữ cam kết có thể bị xử phạt, ngừng hoặc chấm dứt hoạt động. Thủ tục đăng ký dự án và thành lập công ty được hướng dẫn tại thủ tục thành lập công ty 100% vốn nước ngoài và trang dịch vụ đăng ký dự án đầu tư.

3. Sáu tỉnh, thành phố phía Bắc: bài phân tích theo từng địa bàn

Trên cơ sở khung pháp lý chung, mỗi địa phương có một bài riêng theo cùng một cấu trúc: thẻ dữ liệu có nguồn và ngày, ngành ưu tiên theo văn bản, khu kinh tế và quỹ đất, hạ tầng, ưu đãi áp dụng, thủ tục, lưu ý và câu hỏi thường gặp. Hai bài Hải Phòng và Bắc Ninh đã đăng; bốn bài còn lại sẽ đăng khi có số liệu FDI từ nguồn địa phương.

4. Lưu ý

Ở góc độ ra quyết định, bảng so sánh chỉ có ý nghĩa khi được đọc cùng các nguyên tắc pháp lý dưới đây.

4.1. Chọn khu trước, chọn tỉnh sau

Câu hỏi đầu tiên không phải “tỉnh nào” mà là “lô đất nằm trong khu nào”. Dự án trong khu kinh tế hưởng mức địa bàn đặc biệt khó khăn ở bất kỳ tỉnh nào, trong khi dự án ngoài khu tại Hà Nội, Bắc Ninh không có ưu đãi địa bàn. Thủ tục đầu tư đặc biệt theo Điều 28 cũng chỉ mở cho dự án trong khu. Hai lợi thế pháp lý này là lý do để nhà đầu tư cân nhắc khu công nghiệp ngay cả khi giá thuê đất cao hơn. Việc tìm địa điểm phù hợp được hỗ trợ tại trang tìm kiếm nhà xưởng, địa chỉ công ty.

4.2. Cơ chế đặc thù là văn bản thí điểm, hưởng theo điều kiện

Cơ chế đặc thù của Hải Phòng theo Nghị quyết 226/2025/QH15 có hai đặc điểm cần đọc cùng nhau. Một mặt, đây là nghị quyết của Quốc hội, có giá trị cao hơn nghị định. Mặt khác, đây là văn bản thí điểm và chỉ áp dụng khi dự án đáp ứng điều kiện ngành tại điểm a khoản 1 Điều 10 và lô đất nằm trong ranh giới Khu thương mại tự do; hai điều kiện này phải được đối chiếu với từng dự án trước khi đưa mức ưu đãi vào phương án tài chính.

4.3. Không dùng số lũy kế để kết luận tỉnh nào hấp dẫn hơn

Số liệu FDI cũng cần được đọc với cùng sự thận trọng. Sau sáp nhập, FDI theo tỉnh chưa có chuỗi so sánh nhất quán và báo chí đang trộn số của tỉnh cũ với tỉnh mới, nên thứ hạng FDI chưa nói được địa phương nào phù hợp với một dự án cụ thể. 7SLAW vì thế cho rằng quyết định địa điểm nên dựa vào quỹ đất còn trống, chuỗi cung ứng và điều kiện hưởng ưu đãi của chính dự án. Chọn sai địa bàn ưu đãi có thể mất mức thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi suốt thời hạn dự án; Luật 7S đối chiếu từng tiêu chí trước khi nộp hồ sơ. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài theo luật mới được giải thích tại bài đầu tư trực tiếp nước ngoài là gì.

5. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những câu hỏi 7SLAW thường nhận được từ nhà đầu tư về việc chọn địa phương đặt dự án ở miền Bắc.

a) Nên đầu tư ở tỉnh, thành phố nào miền Bắc để được ưu đãi cao nhất?

Ưu đãi cao nhất theo luật chung gắn với khu kinh tế, khu thương mại tự do, khu công nghệ cao (điểm a khoản 7 Điều 22 Nghị định 96/2026/NĐ-CP), không gắn với tỉnh. Trong 6 tỉnh, thành phố so sánh, Hải Phòng có cả khu kinh tế lẫn Khu thương mại tự do với cơ chế riêng theo Nghị quyết 226/2025/QH15; Quảng Ninh, Hưng Yên, Thanh Hóa có khu kinh tế; Hà Nội và Bắc Ninh không có.

b) So sánh Bắc Ninh và Hải Phòng để đặt nhà máy điện tử thì khác nhau ở điểm nào?

Bắc Ninh có 39 khu công nghiệp và định hướng bán dẫn, điện tử theo Quyết định 1389/QĐ-TTg nhưng không có khu kinh tế, nên ưu đãi đi theo ngành và mức địa bàn khó khăn trong khu công nghiệp. Hải Phòng có khu kinh tế, Khu thương mại tự do và cảng Lạch Huyện, nên dự án đủ điều kiện có thể hưởng mức địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc cơ chế riêng. Chi tiết tại hai bài tỉnh.

c) Thủ tục đầu tư đặc biệt theo Điều 28 có áp dụng cho mọi dự án trong khu công nghiệp không?

Không. Luồng này loại trừ dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Chính phủ (khoản 1 Điều 28 Luật; khoản 1 Điều 46 Nghị định 96/2026/NĐ-CP). Dự án còn lại nộp hồ sơ kèm cam kết tuân thủ xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy; Ban quản lý khu cấp Giấy chứng nhận trong 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ.

d) Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cấp tại Bắc Giang, Hải Dương, Thái Bình trước 01/7/2025 còn hiệu lực không?

Còn. Nghị quyết 202/2025/QH15 sắp xếp đơn vị hành chính, không chấm dứt hiệu lực giấy tờ đã cấp; địa chỉ và cơ quan quản lý theo đơn vị hành chính mới được cập nhật khi điều chỉnh dự án hoặc theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký đầu tư.

đ) Số liệu trên trang này được cập nhật khi nào?

Số liệu cập nhật đến 15/10/2026 theo nguồn ghi tại từng ô; Luật 7S rà soát hằng quý vào đầu tháng 1, 4, 7 và 10. Ô ghi “đang cập nhật” là chỉ tiêu chưa có số công bố kèm mốc thống kê.

Biên soạn: LS. Hoàng Thị Thương

6. Bảng căn cứ pháp luật và nguồn số liệu

Để tiện tra cứu, các văn bản, điều khoản và nguồn số liệu được dẫn trên trang này được tổng hợp tại bảng sau.

Bài viết cung cấp thông tin pháp luật tại thời điểm cập nhật, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể; quy định và số liệu có thể thay đổi sau ngày cập nhật.

Liên hệ Luật 7S: 0877 523 888 – lienhe@7slaw.vn