Quy định về hợp đồng dịch vụ và phân loại hợp đồng dịch vụ

1. Khái niệm và đối tượng hợp đồng dịch vụ

Hợp đồng dịch vụ có đối tượng là công việc, không phải hàng hóa.

Đối tượng của hợp đồng dịch vụ là công việc có thể thực hiện được, không bị pháp luật cấm, không trái đạo đức xã hội (Điều 514). Khi dịch vụ được cung ứng nhằm mục đích sinh lợi, hợp đồng là hợp đồng cung ứng dịch vụ theo Luật Thương mại.

2. Phân loại theo nghĩa vụ của bên cung ứng

Đây là cách phân loại có ý nghĩa thực tiễn lớn nhất khi xảy ra tranh chấp về chất lượng dịch vụ.

a) Nghĩa vụ theo kết quả: bên cung ứng phải đạt kết quả theo thỏa thuận; nếu hợp đồng không quy định cụ thể tiêu chuẩn kết quả, phải đạt kết quả phù hợp với tiêu chuẩn thông thường của loại dịch vụ đó (Điều 79 Luật Thương mại)

b) Nghĩa vụ theo nỗ lực cao nhất: nếu tính chất của dịch vụ yêu cầu bên cung ứng phải nỗ lực cao nhất để đạt kết quả mong muốn, bên cung ứng phải thực hiện với nỗ lực và khả năng cao nhất (Điều 80 Luật Thương mại)

3. Phân loại theo lĩnh vực

Bên cạnh quy định chung, nhiều loại dịch vụ có quy định riêng về hợp đồng.

a) Dịch vụ thương mại có quy định riêng trong Luật Thương mại: dịch vụ logistics, quá cảnh, giám định, cho thuê hàng hóa, tổ chức đấu giá, đấu thầu

b) Dịch vụ chuyên ngành có điều kiện: kế toán, kiểm toán, pháp lý, xây dựng, viễn thông, tuân theo luật chuyên ngành tương ứng

c) Dịch vụ trên nền tảng số: từ ngày 01/7/2026 còn chịu điều chỉnh của Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15

4. Số liệu thực tiễn

Tranh chấp dịch vụ thường xoay quanh tiêu chuẩn nghiệm thu và tiến độ.

a) Năm 2025, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) thụ lý 532 vụ tranh chấp mới, tăng 11,2%; mua bán hàng hóa chiếm 24%, xây dựng 23%, bất động sản 20%

b) Năm 2025, các Tòa án thụ lý 683.341 vụ việc các loại, giải quyết 90,49%

5. Lưu ý

Từ các quy định trên, có thể rút ra một số lưu ý cho doanh nghiệp như sau.

a) Nên ghi rõ dịch vụ thuộc nghĩa vụ theo kết quả hay nỗ lực cao nhất, kèm tiêu chí nghiệm thu cụ thể

b) Với dịch vụ chuyên ngành, nên kiểm tra điều kiện kinh doanh và chứng chỉ hành nghề của bên cung ứng

Nguồn số liệu, vụ việc: VIAC, Thống kê hoạt động giải quyết tranh chấp năm 2025 (12/5/2026); Báo Thanh Tra dẫn báo cáo công tác Tòa án nhân dân.