Hợp đồng tặng cho tài sản: hình thức, hiệu lực và thuế

1. Khái niệm hợp đồng tặng cho

Tặng cho là giao dịch không có đền bù.

2. Hình thức và thời điểm có hiệu lực

Thời điểm có hiệu lực khác nhau theo loại tài sản.

a) Động sản: hợp đồng có hiệu lực kể từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác (Điều 458)

b) Động sản phải đăng ký quyền sở hữu (ô tô, xe máy): hợp đồng có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký

c) Bất động sản: phải lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc đăng ký nếu phải đăng ký quyền sở hữu (Điều 459)

3. Tặng cho có điều kiện

Bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ.

Theo Điều 462 Bộ luật Dân sự, điều kiện tặng cho không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện, bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

4. Thuế, lệ phí khi tặng cho

Nghĩa vụ tài chính phụ thuộc quan hệ giữa các bên và loại tài sản.

Thu nhập từ nhận quà tặng là bất động sản, chứng khoán, phần vốn góp, tài sản phải đăng ký quyền sở hữu thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân; tặng cho bất động sản giữa vợ với chồng, cha mẹ với con, ông bà với cháu, anh chị em ruột được miễn thuế theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026). Tài sản nhận tặng cho là thu nhập khác đối với doanh nghiệp.

5. Lưu ý

Từ các quy định trên, có thể rút ra một số lưu ý cho doanh nghiệp như sau.

a) Với bất động sản, hoàn tất đăng ký biến động ngay sau khi công chứng để hợp đồng phát sinh hiệu lực

b) Tặng cho có điều kiện cần ghi rõ nghĩa vụ, thời hạn và hệ quả khi không thực hiện

c) Tài sản chung vợ chồng cần có sự đồng ý của cả hai bên khi tặng cho

Nguồn số liệu, vụ việc: Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13; Luật Đất đai số 31/2024/QH15; Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.