Hợp đồng thuê khoán tài sản: khác gì hợp đồng thuê?

1. Khái niệm và đối tượng thuê khoán

Điểm đặc trưng của thuê khoán là quyền khai thác để hưởng hoa lợi, lợi tức.

Đối tượng thuê khoán có thể là đất đai, rừng, mặt nước chưa khai thác, gia súc, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tư liệu sản xuất khác cùng trang thiết bị cần thiết để khai thác (Điều 484).

2. Các nội dung cần thỏa thuận

Bộ luật Dân sự để ngỏ nhiều vấn đề cho các bên tự quyết định.

a) Thời hạn: do các bên thỏa thuận, thường xác định theo chu kỳ sản xuất, kinh doanh của tài sản

b) Giá thuê khoán: có thể bằng tiền, hiện vật hoặc thực hiện một công việc; trường hợp đấu thầu thì theo giá xác định từ đấu thầu

c) Giao tài sản: kiểm kê, đánh giá tình trạng tài sản và lập biên bản tại thời điểm giao

d) Khai thác, bảo quản: bên thuê khoán phải khai thác đúng mục đích, bảo quản, bảo dưỡng tài sản và trang thiết bị

3. Phân biệt với giao khoán công việc

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn giữa thuê khoán tài sản và giao khoán công việc.

Hợp đồng giao khoán công việc (khoán việc) có đối tượng là công việc, gần với hợp đồng dịch vụ hoặc hợp đồng gia công, và có thể bị xác định là hợp đồng lao động nếu có yếu tố trả lương, quản lý, điều hành. Việc gọi sai tên hợp đồng có thể dẫn đến rủi ro về bảo hiểm xã hội và khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.

4. Chấm dứt hợp đồng thuê khoán

Chấm dứt giữa chu kỳ khai thác thường gây thiệt hại cho bên thuê khoán.

Theo Bộ luật Dân sự, khi một bên đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê khoán phải báo trước cho bên kia một thời gian hợp lý; trường hợp thuê khoán theo thời vụ hoặc theo chu kỳ khai thác thì thời hạn báo trước phải phù hợp với thời vụ, chu kỳ đó.

a) Năm 2025, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) thụ lý 532 vụ tranh chấp mới, tăng 11,2%; mua bán hàng hóa chiếm 24%, xây dựng 23%, bất động sản 20%

5. Lưu ý

Từ các quy định trên, có thể rút ra một số lưu ý cho doanh nghiệp như sau.

a) Kiểm tra quyền của bên cho thuê khoán đối với tài sản, đặc biệt là đất đai, mặt nước, rừng

b) Quy định rõ việc phân chia hoa lợi phát sinh và đầu tư cải tạo khi chấm dứt hợp đồng

c) Không dùng hình thức thuê khoán để che giấu quan hệ lao động

Nguồn số liệu, vụ việc: Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13; VIAC 2025.