Soạn thảo hợp đồng dịch vụ: các điều khoản cần có

1. Khung pháp lý của hợp đồng dịch vụ

Trước khi soạn, cần xác định hợp đồng chịu sự điều chỉnh của luật nào.

Khi ít nhất một bên là thương nhân và dịch vụ nhằm mục đích sinh lợi, hợp đồng còn chịu sự điều chỉnh của Luật Thương mại 2005 (Điều 74 đến Điều 87), cùng luật chuyên ngành nếu dịch vụ thuộc lĩnh vực đặc thù như xây dựng, kế toán, quảng cáo, logistics.

2. Các nhóm điều khoản cốt lõi

Bộ luật Dân sự để các bên tự do thỏa thuận nội dung, nhưng gợi ý các điều khoản sau.

a) Phạm vi công việc: mô tả công việc, sản phẩm bàn giao và những việc không thuộc phạm vi, tránh tranh cãi về “phát sinh”

b) Tiêu chí nghiệm thu: tiêu chuẩn, thời hạn phản hồi và hệ quả khi bên sử dụng không phản hồi đúng hạn

c) Thù lao: đơn giá, cách tính khối lượng, tạm ứng, điều kiện thanh toán từng đợt và thuế giá trị gia tăng

d) Nhân sự: yêu cầu về người trực tiếp thực hiện, quyền thay thế nhân sự và việc sử dụng bên thứ ba

3. Điều khoản về nghĩa vụ và kết quả

Luật Thương mại phân biệt hai loại nghĩa vụ, và hợp đồng nên chọn rõ một loại.

Với dịch vụ tư vấn, nghiên cứu, việc cam kết theo kết quả có thể tạo rủi ro lớn cho bên cung ứng; ngược lại, bên sử dụng nên yêu cầu kết quả đo được khi dịch vụ có tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng.

4. Phạt vi phạm, chấm dứt và tranh chấp

Ba điều khoản này quyết định doanh nghiệp xử lý ra sao khi hợp đồng gặp sự cố.

a) Phạt vi phạm: với hợp đồng thương mại, mức phạt không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm (Điều 301 Luật Thương mại); phạt và bồi thường chỉ cùng áp dụng khi có thỏa thuận

b) Đơn phương chấm dứt: nên quy định cụ thể trường hợp được chấm dứt, thời hạn báo trước và cách thanh toán phần việc đã làm

c) Giải quyết tranh chấp: lựa chọn Tòa án hoặc trọng tài, ghi chính xác tên trung tâm trọng tài nếu chọn trọng tài

Năm 2025, VIAC thụ lý 532 vụ tranh chấp mới, tăng 11,2% so với năm trước; tranh chấp dịch vụ thường xoay quanh nghiệm thu và tiến độ.

5. Lưu ý

Từ các quy định trên, có thể rút ra một số lưu ý cho doanh nghiệp như sau.

a) Không dùng mẫu hợp đồng chung cho mọi loại dịch vụ; phụ lục phạm vi công việc cần được soạn riêng cho từng dự án

b) Lưu biên bản nghiệm thu, email xác nhận khối lượng để làm chứng cứ khi phát sinh tranh chấp thanh toán

c) Với dịch vụ có điều kiện kinh doanh, kiểm tra giấy phép, chứng chỉ của bên cung ứng trước khi ký

Nguồn số liệu, vụ việc: VIAC, Thống kê hoạt động giải quyết tranh chấp năm 2025 (12/5/2026); Báo Thanh Tra dẫn báo cáo công tác Tòa án nhân dân.