Thủ tục xin giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm

Cập nhật: 10/10/2026

Để tiện theo dõi, bảng dưới đây tóm tắt các thông tin chính của thủ tục; từng nội dung được phân tích ở các mục tiếp theo.

1. Văn bản áp dụng tại thời điểm năm 2026

Trước hết, cần xác định văn bản đang điều chỉnh thủ tục. Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật An toàn thực phẩm có hiệu lực từ ngày 26/01/2026, nhưng đã bị tạm ngưng theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP ngày 04/02/2026 cùng với Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Khung pháp lý này tiếp tục được hoàn thiện khi Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026, có hiệu lực từ cùng ngày, kéo dài việc tạm ngưng đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn thi hành luật này có hiệu lực. Trong thời gian tạm ngưng, Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 và các văn bản hướng dẫn liên quan tiếp tục được áp dụng; hồ sơ đã nộp trước ngày 06/4/2026 tiếp tục được giải quyết theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Đến ngày cập nhật, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) chưa được Quốc hội thông qua.

Xét riêng về danh mục ngành nghề, kinh doanh thực phẩm vẫn là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trong danh mục 142 ngành theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP và tiếp tục nằm trong danh mục 137 ngành theo Luật 24/2026/QH16 từ 01/3/2027. Doanh nghiệp có thể đối chiếu tại bộ tra cứu giấy phép con và 142 ngành nghề kinh doanh có điều kiện của Công ty Luật TNHH 7S.

2. Đối tượng phải cấp và các trường hợp không phải cấp giấy chứng nhận

Về mặt pháp lý, nguyên tắc chung được nêu tại khoản 1 Điều 11 Nghị định 15/2018/NĐ-CP: cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động, trừ các trường hợp được loại trừ. Điều kiện cấp giấy được quy định tại Điều 34 Luật An toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP liệt kê các cơ sở không thuộc diện cấp giấy chứng nhận, gồm:

a) cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ;

b) cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định;

c) cơ sở sơ chế nhỏ lẻ;

d) cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ;

đ) cơ sở kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn;

e) cơ sở sản xuất, kinh doanh dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm;

g) nhà hàng trong khách sạn;

h) bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm;

i) cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố;

k) cơ sở đã được cấp một trong các giấy chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm còn hiệu lực như GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc tương đương.

Điểm cần lưu ý là được miễn giấy chứng nhận không đồng nghĩa với được miễn điều kiện. Khoản 2 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP yêu cầu các cơ sở này vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tương ứng.

3. Cơ quan có thẩm quyền theo phân công ba bộ

Đối với vấn đề này, Nghị định 15/2018/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP ngày 12/11/2018) phân công trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo nhóm sản phẩm và loại hình cơ sở cho ba bộ: Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Vì vậy, cần xác định sản phẩm chính của cơ sở thuộc phạm vi bộ nào trước khi nộp hồ sơ.

Trên thực tế, hồ sơ được tiếp nhận tại cơ quan cấp tỉnh thuộc ngành tương ứng như Sở Y tế, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường, hoặc cơ quan do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định, phân cấp.

4. Hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận

Về mặt hồ sơ, khoản 1 Điều 36 Luật An toàn thực phẩm quy định thành phần hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Theo thủ tục hành chính được công bố, hồ sơ được lập thành 01 bộ, gồm:

a) đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo mẫu;

b) bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy đăng ký kinh doanh có ngành nghề phù hợp;

c) bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm;

d) giấy xác nhận đủ sức khỏe của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm;

đ) giấy xác nhận hoặc danh sách người đã được tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm, có xác nhận của chủ cơ sở.

Quy định này cho thấy bản thuyết minh cần mô tả đúng hiện trạng, vì đoàn thẩm định sẽ đối chiếu thực tế.

5. Quy trình cấp giấy chứng nhận

Từ góc độ triển khai, thủ tục hành chính do Bộ Y tế công bố (mã 1.002425) gồm các bước sau; thời hạn có thể được địa phương rút ngắn.

Đồng thời, nếu chỉ đổi tên, chủ cơ sở hoặc địa chỉ mà không đổi vị trí và quy trình sản xuất, cơ sở chỉ gửi thông báo kèm giấy tờ chứng minh.

6. Thời hạn, phí và hiệu lực giấy chứng nhận

Về mặt thời hạn, khoản 2 Điều 36 Luật An toàn thực phẩm quy định trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra thực tế điều kiện tại cơ sở. Thủ tục hành chính do Bộ Y tế công bố quy định tổng thời hạn giải quyết 20 ngày làm việc; một số địa phương đã rút ngắn, chẳng hạn thủ tục của Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trong siêu thị, trung tâm thương mại là 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Về mặt chi phí, phí thẩm định cơ sở thuộc phạm vi ngành y tế theo Thông tư 67/2021/TT-BTC ngày 05/8/2021 của Bộ Tài chính, gồm:

a) cơ sở sản xuất nhỏ lẻ: 500.000 đồng/lần/cơ sở;

b) cơ sở sản xuất khác: 2.500.000 đồng/lần/cơ sở;

c) cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phục vụ dưới 200 suất ăn: 700.000 đồng/lần/cơ sở;

d) cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phục vụ từ 200 suất ăn trở lên: 1.000.000 đồng/lần/cơ sở.

Cuối cùng, Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm có hiệu lực 03 năm (khoản 1 Điều 37 Luật An toàn thực phẩm). Trước 06 tháng tính đến ngày hết hạn, cơ sở muốn tiếp tục hoạt động phải nộp hồ sơ xin cấp lại (khoản 2 Điều 37).

7. Lưu ý

Phần dưới đây là nhận định của Luật 7S về rủi ro, tác động và hướng xử lý.

N.1. Rủi ro pháp lý khi hoạt động không có giấy chứng nhận

Về bản chất, hoạt động thuộc diện phải cấp giấy mà không có Giấy chứng nhận còn hiệu lực là vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm; mức phạt xác định theo nghị định xử phạt hiện hành. Ngoài chế tài, cơ sở có thể bị đối tác từ chối hợp tác.

N.2. Tác động theo nhóm chủ thể

Từ đây phát sinh những tác động khác nhau đối với từng nhóm doanh nghiệp:

a) Doanh nghiệp đã chuẩn bị hồ sơ theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP cần rà lại theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP;

b) Cơ sở đã có chứng nhận HACCP, ISO 22000 hoặc tương đương còn hiệu lực thuộc diện không phải cấp giấy, nhưng cần quản lý thời hạn của chứng nhận hệ thống để không rơi lại vào diện phải cấp.

N.3. Khuyến nghị

Trên cơ sở đó, 7SLAW cho rằng doanh nghiệp nên xác định bộ quản lý ngành của sản phẩm chính, rà soát khả năng thuộc diện miễn tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, rồi mới chuẩn bị bản thuyết minh cơ sở vật chất. Doanh nghiệp cũng nên theo dõi tiến trình Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và phương án cắt giảm thủ tục của địa phương, vì thời hạn và cơ quan tiếp nhận có thể thay đổi. Thông tin về phạm vi hỗ trợ được trình bày tại trang dịch vụ xin giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm; nếu sản phẩm còn phải tự công bố, doanh nghiệp tham khảo thêm thủ tục công bố sản phẩm thực phẩm.

8. Ví dụ tình huống

Để minh họa cách áp dụng quy định về diện phải cấp giấy, dưới đây là hai tình huống giả định thường gặp.

Tình huống 1. Một công ty mở xưởng sản xuất bánh quy đóng gói, chưa có chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. Theo đó, công ty phải xin Giấy chứng nhận tại cơ quan có thẩm quyền theo phân công ngành trước khi hoạt động, đồng thời tự công bố sản phẩm theo quy định.

Tình huống 2. Một hộ kinh doanh mở cửa hàng chỉ bán sữa, bánh kẹo và đồ uống bao gói sẵn, không san chia hay chế biến. Trường hợp này thuộc điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP nên không phải cấp Giấy chứng nhận, nhưng vẫn phải bảo quản sản phẩm theo điều kiện trên nhãn.

9. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những câu hỏi 7SLAW thường nhận được từ doanh nghiệp về giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

a) Nghị định 46/2026/NĐ-CP có còn áp dụng không?

Không. Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang bị tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn có hiệu lực; trong thời gian này áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

b) Giấy chứng nhận có thời hạn bao lâu?

Giấy chứng nhận có hiệu lực 03 năm; cơ sở phải nộp hồ sơ cấp lại trước 06 tháng tính đến ngày hết hạn nếu tiếp tục hoạt động (Điều 37 Luật An toàn thực phẩm).

Thông tin về các giấy phép khác trong lĩnh vực kinh doanh có điều kiện được tổng hợp tại chuyên mục dịch vụ xin giấy phép kinh doanh của Luật 7S.

Tác giả: LS. Hoàng Thị Thương

10. Phụ lục căn cứ pháp luật

Để tiện tra cứu, các văn bản và điều khoản được dẫn trong bài được tổng hợp tại bảng sau.

Bài viết mang tính thông tin pháp lý chung tại ngày cập nhật, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể; quy định có thể thay đổi sau thời điểm này.