Bằng sáng chế Việt Nam có được bảo hộ ở nước ngoài không?

(Luat7s.com) – Nhiều doanh nghiệp sau khi được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Việt Nam cho rằng giải pháp của mình đương nhiên được bảo hộ ở nước ngoài. Câu trả lời là không: quyền sở hữu công nghiệp mang tính lãnh thổ, bằng sáng chế chỉ có hiệu lực tại quốc gia cấp. Khung pháp lý cho việc mở rộng bảo hộ ra nước ngoài gồm Công ước Paris với quyền ưu tiên 12 tháng và Hiệp ước hợp tác sáng chế (PCT) mà Việt Nam là thành viên. Đáng chú ý, lựa chọn đúng con đường nộp đơn không chỉ quyết định chi phí mà còn quyết định việc giữ được tính mới của giải pháp.

1. Vì sao bằng sáng chế Việt Nam không tự động có hiệu lực ở nước ngoài

Về mặt pháp lý, mỗi quốc gia thẩm định và cấp văn bằng theo tiêu chuẩn của mình; không quốc gia nào buộc phải công nhận kết quả thẩm định của quốc gia khác. Vì vậy, bằng độc quyền sáng chế do Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp chỉ ngăn hành vi xâm phạm trên lãnh thổ Việt Nam.

2. Ba con đường đăng ký ra nước ngoài

a) nộp đơn quốc gia trực tiếp tại từng nước mục tiêu: phù hợp khi chỉ cần bảo hộ ở một, hai thị trường;

b) nộp theo Công ước Paris: trong 12 tháng kể từ đơn đầu tiên tại Việt Nam, đơn nộp ở nước thành viên được hưởng ngày ưu tiên của đơn Việt Nam, nhờ đó không bị mất tính mới bởi chính việc công bố đơn gốc;

c) nộp đơn quốc tế PCT: một đơn duy nhất có hiệu lực tại các nước thành viên, kèm báo cáo tra cứu quốc tế và ý kiến sơ bộ về khả năng bảo hộ; PCT không tự cấp bằng nhưng kéo dài thời hạn vào pha quốc gia tới khoảng 30–31 tháng kể từ ngày ưu tiên, giúp doanh nghiệp có thời gian đánh giá thị trường trước khi chi phí lớn phát sinh.

3. Những điểm doanh nghiệp hay bỏ sót

a) quá hạn 12 tháng ưu tiên thì chính đơn hoặc công bố tại Việt Nam có thể trở thành tài liệu đối chứng làm mất tính mới của đơn nộp sau ở nước ngoài;

b) hầu hết các nước yêu cầu nộp đơn qua đại diện được cấp phép tại nước đó;

c) bản dịch phải chính xác cả về kỹ thuật và pháp lý: sai sót nhỏ có thể dẫn tới từ chối hoặc thu hẹp phạm vi bảo hộ;

d) chi phí gồm phí dịch, phí nộp đơn, phí thẩm định, phí đại diện và phí duy trì hằng năm tại từng nước — cần đưa vào kế hoạch ngân sách ngay từ đầu.

4. Khuyến nghị

Trên cơ sở đó, 7SLAW cho rằng chiến lược quốc tế nên được định hình ngay khi soạn đơn đầu tiên: bản mô tả viết tốt với phạm vi yêu cầu bảo hộ hợp lý sẽ giúp việc mở rộng ra nước ngoài thuận lợi hơn. Luật 7S phối hợp cùng đối tác chuyên sâu về sáng chế hỗ trợ doanh nghiệp từ tra cứu, soạn đơn tại Việt Nam tới điều phối nộp đơn PCT và pha quốc gia; xem thêm 5 bước chuẩn bị trước khi đăng ký sáng chế.

Phụ lục căn cứ pháp luật

Để tiện tra cứu, các văn bản được dẫn trong bài được tổng hợp tại bảng sau.

Tác giả: Linh Tuệ Lawyer

Bài viết cung cấp thông tin pháp lý chung tại thời điểm cập nhật và không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.