Quy định về thời hiệu và phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng

(Luat7s.com) – Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13, Luật Thương mại số 36/2005/QH11, Luật Trọng tài thương mại số 54/2010/QH12 và Bộ luật Tố tụng dân sự được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15 quy định thời hiệu khởi kiện và các phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng. Lựa chọn phương thức phù hợp ngay từ khi soạn hợp đồng ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian, chi phí và khả năng thi hành.

Thời hiệu và phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng

Luật số 85/2025/QH15 được ban hành ngày 25/6/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, sửa đổi thẩm quyền của Tòa án trong Bộ luật Tố tụng dân sự. Luật Trọng tài thương mại năm 2010 hiện vẫn có hiệu lực.

1. Thời hiệu khởi kiện

Câu hỏi đầu tiên khi phát sinh tranh chấp là còn thời hiệu để khởi kiện hay không, và hai văn bản đang quy định hai mốc khác nhau.

Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. (Điều 429 Bộ luật Dân sự)

Đối với tranh chấp thương mại, Luật Thương mại quy định thời hiệu khởi kiện là 02 năm (Điều 319 Luật Thương mại). Việc áp dụng mốc 02 năm hay 03 năm cho tranh chấp hợp đồng thương mại còn có cách hiểu khác nhau trong thực tiễn.

Án lệ số 81/2025/AL xác định: trường hợp hợp đồng dịch vụ đã chấm dứt theo thỏa thuận và bên có nghĩa vụ đã xác nhận nghĩa vụ thanh toán, tranh chấp là tranh chấp đòi lại tài sản và không áp dụng thời hiệu khởi kiện.

2. Giải quyết tại Tòa án

Từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền giải quyết tranh chấp được tổ chức lại theo mô hình Tòa án nhân dân khu vực.

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm tranh chấp kinh doanh, thương mại, kể cả tranh chấp có yếu tố nước ngoài; Tòa án nhân dân cấp tỉnh giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

Năm 2025, hệ thống Tòa án thụ lý 683.341 vụ việc các loại, giải quyết 618.341 vụ việc, đạt 90,49%.

3. Giải quyết bằng trọng tài thương mại

Trọng tài thương mại ngày càng được doanh nghiệp lựa chọn, đặc biệt trong tranh chấp có yếu tố nước ngoài.

Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài được tiến hành không công khai, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác (khoản 4 Điều 4 Luật Trọng tài thương mại). Phán quyết trọng tài là chung thẩm và có hiệu lực kể từ ngày ban hành (khoản 5 Điều 61).

Số vụ tranh chấp mới tại VIAC 2023 - 2025

Chỉ tiêu VIACNăm 2024Năm 2025
Số vụ tranh chấp mới475 vụ (tăng 12,03%)532 vụ (tăng 11,2%)
Mua bán hàng hóa25%24%
Xây dựng22%23%
Bất động sản14%20%

4. Giải quyết bằng hòa giải thương mại

Hòa giải thương mại phù hợp khi các bên muốn giữ quan hệ hợp tác và kiểm soát kết quả.

Hòa giải thương mại được thực hiện theo Nghị định số 22/2017/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định số 112/2025/NĐ-CP; theo đó thẩm quyền thành lập trung tâm hòa giải thương mại được chuyển về Sở Tư pháp và hồ sơ có thể nộp trực tuyến.

Giai đoạn 2018 – 2025, Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) tiếp nhận 42 vụ; 100% thỏa thuận hòa giải thành được các bên tự nguyện thi hành.

5. Vụ việc thực tiễn

Hai vụ việc của cùng một doanh nghiệp xây dựng niêm yết minh họa hai con đường giải quyết khác nhau.

a) Coteccons – Ngôi Sao Việt: khoản công nợ 526 tỷ đồng từ hợp đồng xây dựng; theo thông tin báo chí, Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 105/2026/KDTM-PT ngày 25/7/2026 công nhận sự thỏa thuận của các đương sự về xử lý công nợ

b) Ricons – Coteccons: tranh chấp kéo dài khoảng 6 năm, được giải quyết bằng phán quyết trọng tài buộc thanh toán gần 170 tỷ đồng; yêu cầu liên quan của bên phải thi hành không được Tòa án chấp nhận và phán quyết được tổ chức thi hành năm 2025

6. Lưu ý

Từ các quy định và số liệu trên, có thể rút ra một số lưu ý khi lựa chọn phương thức và thời điểm giải quyết tranh chấp.

6.1. Khi soạn thảo hợp đồng

a) Nên thỏa thuận rõ phương thức giải quyết tranh chấp; điều khoản trọng tài cần ghi đúng tên tổ chức trọng tài để tránh bị coi là không thực hiện được

b) Hợp đồng có yếu tố nước ngoài nên cân nhắc trọng tài vì tính chung thẩm và khả năng công nhận phán quyết ở nước ngoài

6.2. Khi phát sinh tranh chấp

a) Để an toàn, doanh nghiệp nên khởi kiện tranh chấp hợp đồng thương mại trong thời hạn 02 năm

b) Nên yêu cầu bên có nghĩa vụ xác nhận công nợ bằng văn bản; văn bản này có thể là căn cứ quan trọng về thời hiệu

Lưu ý thực hiện: phán quyết trọng tài có hiệu lực ngay và chỉ có thể bị yêu cầu hủy trong những trường hợp hạn chế; do đó cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ ngay từ đầu quá trình tố tụng trọng tài.

Nguồn số liệu, vụ việc: VIAC, Thống kê hoạt động giải quyết tranh chấp năm 2024 và năm 2025; Báo Thanh Tra dẫn báo cáo công tác Tòa án nhân dân; Báo Đại biểu Nhân dân (05/8/2026); Người Quan Sát (28/5/2025); Báo Đầu tư (31/5/2025); Tạp chí Luật sư Việt Nam (18/9/2025).

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin chung về quy định pháp luật tại thời điểm đăng tải và không phải là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Các văn bản pháp luật được dẫn chiếu có thể đã được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế sau ngày đăng; Quý khách nên tham vấn luật sư trước khi áp dụng nội dung bài viết vào trường hợp của mình.

Doanh nghiệp cần đánh giá thời hiệu, lựa chọn cơ quan giải quyết hoặc soạn điều khoản giải quyết tranh chấp, xem thêm Dịch vụ tư vấn, soạn thảo và rà soát hợp đồng của Luật 7S.

Tác giả: Nguyễn Thị Bích Duyên

Chia sẻ bài viết:FacebookLinkedIn
Zalo

Đọc thêm

Thẻ tag: giải quyết tranh chấp hợp đồnghòa giải thương mạithời hiệu khởi kiệntranh chấp hợp đồngtrọng tài thương mại

Video Luật 7S

HN: 0877523888
HCM: 0911.173.322
Đăng nhập / Đăng ký Báo giá

Đầu tư nước ngoài

Thành lập công ty vốn nước ngoài, văn phòng đại diện, chi nhánh, điều chỉnh dự án, góp vốn và đầu tư ra nước ngoài.

Xem thêm

Giấy phép kinh doanh

Giấy phép con cho ngành nghề kinh doanh có điều kiện; công bố thực phẩm, mỹ phẩm, tiêu chuẩn cơ sở, kiểm nghiệm và mã số mã vạch.

Xem thêm

Người nước ngoài

Giấy phép lao động, visa, thẻ tạm trú, công văn nhập cảnh, lý lịch tư pháp và giấy tờ cho người nước ngoài.

Xem thêm

Sở hữu trí tuệ

Nhãn hiệu, kiểu dáng, bản quyền, chuyển giao công nghệ, nhượng quyền và xử lý xâm phạm.

Xem thêm

Tư vấn pháp luật

Tư vấn pháp lý thường xuyên, soạn thảo và rà soát hợp đồng cho doanh nghiệp.

Xem thêm

Thuế và kiểm toán

Tư vấn thuế, quyết toán, thuế cho văn phòng đại diện và kết nối kiểm toán độc lập.

Xem thêm

Tranh chấp và tố tụng

Đại diện tại Tòa án, Trọng tài; thu hồi nợ; tranh chấp lao động, thương mại và công nghệ.

Xem thêm

Dịch vụ luật sư

Luật sư riêng cho doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp và luật sư cho cá nhân, gia đình.

Xem thêm
Chưa rõ dịch vụ phù hợp? Luật sư Luật 7S tư vấn sơ bộ và gửi báo giá bằng văn bản.Báo giá

Doanh nghiệp

Thành lập, quản trị, tái cấu trúc và vận hành doanh nghiệp.

Xem thêm

Đầu tư nước ngoài

Thủ tục FDI, góp vốn, điều chỉnh dự án và đầu tư ra nước ngoài.

Xem thêm

Giấy phép và tuân thủ

Giấy phép kinh doanh, điều kiện kinh doanh và nghĩa vụ tuân thủ.

Xem thêm

Hợp đồng

Soạn thảo, rà soát, đàm phán và xử lý vi phạm hợp đồng.

Xem thêm

Sở hữu trí tuệ

Nhãn hiệu, bản quyền, sáng chế và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Xem thêm

Luật sư và tố tụng

Vai trò của luật sư, tranh tụng, hình sự và hôn nhân gia đình.

Xem thêm

Kinh doanh quốc tế

Doanh nghiệp tại Singapore, Hoa Kỳ và hợp pháp hóa giấy tờ.

Xem thêm

Giáo dục, ngoại ngữ

Thành lập trung tâm ngoại ngữ, giáo dục và điều kiện hoạt động.

Xem thêm

Phân tích chuyên sâu

Phân tích chuyên sâu quy định mới, thuế và kiểm toán doanh nghiệp.

Xem thêm

Bản tin và ấn phẩm

Bản tin quy định mới, ấn phẩm và biểu mẫu do Luật 7S biên soạn.

Xem thêm

Tất cả vụ việc

Vụ việc tiêu biểu Luật 7S đã xử lý, trình bày ẩn danh theo nghĩa vụ bảo mật.

Xem thêm

Doanh nghiệp và M&A

Thành lập, tái cấu trúc, mua bán và sáp nhập doanh nghiệp.

Xem thêm

Đầu tư nước ngoài

Dự án FDI, góp vốn và điều chỉnh dự án đầu tư.

Xem thêm

Đầu tư ra nước ngoài

Đăng ký đầu tư ra nước ngoài và vận hành sau cấp phép.

Xem thêm

Giấy phép

Giấy phép kinh doanh và điều kiện kinh doanh theo ngành.

Xem thêm

Người nước ngoài

Giấy phép lao động, thẻ tạm trú, thị thực cho người nước ngoài.

Xem thêm

Hợp đồng và tranh chấp

Đàm phán, thu hồi nợ và giải quyết tranh chấp thương mại.

Xem thêm

Khách hàng

Lĩnh vực và loại hình khách hàng Luật 7S đồng hành.

Xem thêm

Về Luật 7S

Công ty luật hành nghề tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, đồng hành cùng doanh nghiệp từ năm 2018.

Xem thêm

Tầm nhìn và giá trị

Tầm nhìn, sứ mệnh, chiến lược và bảy giá trị cốt lõi của Luật 7S.

Xem thêm

Đội ngũ

Ban quản lý, luật sư và chuyên viên trực tiếp phụ trách hồ sơ của khách hàng.

Xem thêm

Quy trình tiếp nhận

Các bước tiếp nhận yêu cầu, báo phí và triển khai dịch vụ.

Xem thêm

Sự nghiệp

Môi trường làm việc, lộ trình phát triển và đãi ngộ tại Luật 7S.

Xem thêm

Bản tin pháp lý

Quy định mới và điểm đáng chú ý cho doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Xem thêm

Tin nội bộ

Hoạt động, đào tạo và đời sống tại Luật 7S.

Xem thêm

Tuyển dụng

Vị trí đang tuyển tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Xem thêm

Cơ hội M&A

Dự án, nhà đầu tư và cơ hội giao dịch M&A do Luật 7S kết nối.

Xem thêm

Sự kiện

Sự kiện, hội thảo và Luật 7S trên báo chí.

Xem thêm

Tính án phí

Tính tạm ứng án phí, án phí sơ thẩm theo giá trị tranh chấp và loại vụ án.

Mở công cụ

Tra cứu ngành nghề kinh doanh

Tra 142 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, giấy phép con và cơ quan cấp.

Mở công cụ

Tư vấn miễn phí

Trò chuyện với trợ lý pháp lý Luật 7S; luật sư phản hồi trong giờ làm việc.

Bắt đầu trò chuyện

Tra cứu lịch tuân thủ pháp lý

Lịch báo cáo định kỳ của doanh nghiệp FDI 2026 – 2027: thời hạn, chế tài, căn cứ pháp lý.

Mở công cụ
Hotline0911 238 880 Hà Nội0877 523 888 TP. Hồ Chí Minh0911 173 322
Chat tư vấn miễn phí Trợ lý pháp lý 7S trả lời ngay Trực tuyến 24/7
Dịch vụ liên quan
Cần luật sư xử lý cho trường hợp của bạn?
Soạn thảo hợp đồng
Luật sư soạn, rà soát và đàm phán hợp đồng theo lợi ích của bạn.
Tư vấn hợp đồng thương mại
Kiểm soát rủi ro mua bán, phân phối, đại lý, dịch vụ thương mại.

Tải tài liệu

Anh/chị vui lòng để lại thông tin để nhận tài liệu và các cập nhật pháp lý hữu ích từ Luật 7S. Tài liệu sẽ tải xuống ngay sau khi xác nhận.

Vui lòng nhập họ tên và số điện thoại.